สารานุกรมผีไทย
รวมประเภทผีไทย นิยาม ที่มาทางคติชนวิทยา และเชื่อมโยงสู่คลังเรื่องเล่าจริงกว่า 22,991 เรื่อง จากผู้เล่า 4,306 คน ใน 14 หมวด
ผีไทยมีกี่ประเภท?
ความเชื่อเรื่องผีของไทยไม่มีบัญชีตายตัว แต่จากการรวบรวมเรื่องเล่าจริงกว่า 22,991 เรื่อง โดยผู้เล่า 4,306 คนในฐานข้อมูล Ghost Story DB สามารถจัดกลุ่ม "ผีไทย" ที่ปรากฏบ่อยได้เป็นหมวดหลัก ตามลักษณะการเกิด ที่มา และบทบาทในความเชื่อ — ตั้งแต่ผีจากคนตายผิดธรรมชาติ (ตายโหง) ผีจากไสยศาสตร์ (ปอบ กระสือ กระหัง) ไปจนถึงผีที่ผูกกับสถานที่ (ผีบ้าน ผีวัด ผีป่า)
สารานุกรมนี้เรียบเรียงนิยามและที่มาของผีไทยแต่ละชนิดจากคติชนวิทยาไทย พร้อมเชื่อมโยงไปยัง คลังเรื่องเล่าจริง ในฐานข้อมูล เพื่อให้ผู้อ่านศึกษาได้ทั้งความเชื่อและตัวอย่างเรื่องเล่าร่วมสมัย
สารบัญชนิดผีไทย
คลิกเพื่ออ่านนิยาม ที่มา ลักษณะ และเรื่องเล่าจริงของผีไทยแต่ละชนิด
ตารางเปรียบเทียบผีไทย 7 ชนิด
| ชนิดผี | ที่มา (คติ) | เพศ / รูปลักษณ์ | พฤติกรรมเด่น | คลังเรื่อง |
|---|---|---|---|---|
| ปอบ | เรียนของผิดครู | สิงในตัวคน | กินเครื่องในคน-สัตว์ | 1,129 → |
| กระสือ | เล่นของ/อาคม | หญิง หัว+ไส้ลอย เรืองแสง | หากินของสกปรก เลือด รก | 6,359 → |
| กระหัง | เล่นของ (คู่ชายกระสือ) | ชาย ใช้กระด้ง-สากบิน | บินหากินกลางคืน | 6,359 → |
| นางรำ | ตายผูกพันการแสดง | หญิงชุดรำ | ปรากฏตามโรงลิเก/ศาล/เวที | 778 → |
| ตายทั้งกลม | ตายพร้อมลูกในท้อง | หญิงอุ้มท้อง/อุ้มลูก | เฮี้ยน วนเวียนหาครอบครัว | 562 → |
| นางไม้/ตะเคียน/ตานี | วิญญาณสิงต้นไม้ใหญ่ | หญิงชุดไทย | เฝ้าต้นไม้ ให้คุณ-โทษ | 704 → |
| เปรต | อบายภูมิ (กรรมตระหนี่) | ตัวสูง ผอม ปากเล็ก | หิวโหย ทุกข์ทรมาน | 15,286 → |
"จากคลัง 22,991 เรื่อง ผีไทยจัดได้ 4 หมวดใหญ่ — ปอบครองแชมป์ผีเฉพาะชนิดที่ถูกเล่าถึงมากสุด 1,129 เรื่อง สะท้อนรากไสยศาสตร์ที่ยังมีชีวิต"
หมวดที่ 1 — ผีจากไสยศาสตร์และของทำ
ผีกลุ่มนี้คือแกนกลางของความหลอนแบบไทย ผูกกับ "การเล่นของ" คุณไสย และมนตร์ดำ — สะท้อนในฐานข้อมูลว่าหมวด เล่นของคุณไสย มีถึง 6,359 เรื่อง (อันดับ 2 ของทั้งคลัง)
- ผีปอบ — วิญญาณ/สิ่งที่สิงคนซึ่งเรียนของแล้วผิดครู กินของดิบ กินตับไตไส้พุงคนและสัตว์ เป็นผีที่ผูกกับสังคมชนบทอีสาน · อ่านนิยามเต็ม → · คลังมี 1,129 เรื่อง →
- ผีกระสือ — ผู้หญิงที่เล่นของ ตอนกลางคืนหัวและไส้พุงลอยออกจากร่างไปหาของสกปรก/รกเด็กกิน เรืองแสง · อ่านนิยามเต็ม →
- ผีกระหัง — คู่ชายของกระสือ ใช้กระด้งเป็นปีก สากตำข้าวเป็นขาบิน
- กุมารทอง / รักยม — วิญญาณเด็กที่ถูกปลุกเสกให้รับใช้เจ้าของ เป็นเครื่องรางความเชื่อ
- ผีโพง — ผีกินของสกปรกในความเชื่อภาคเหนือ
หมวดที่ 2 — ผีตายโหง / ตายผิดธรรมชาติ
ความเชื่อไทยถือว่าคนที่ตายผิดธรรมชาติ (อุบัติเหตุ ฆ่าตัวตาย คลอดลูกตาย) วิญญาณจะ "แรง" และวนเวียน
- ผีตายทั้งกลม — หญิงที่ตายพร้อมลูกในท้อง ถือเป็นผีที่แรงที่สุดชนิดหนึ่ง (ต้นแบบ "แม่นาคพระโขนง") · อ่านนิยามเต็ม →
- ผีตายโหงริมถนน — เชื่อมโยงหมวด เรื่องถนนและการเดินทาง 562 เรื่อง →
- ผีนางรำ — วิญญาณหญิงที่ผูกกับการรำ/ศิลปะการแสดง · อ่านนิยามเต็ม → · คลังมี 778 เรื่อง →
หมวดที่ 3 — ผีประจำสถานที่
ผีไทยจำนวนมากนิยามด้วย "สถานที่" ที่สิงสถิต ฐานข้อมูลสะท้อนชัดว่า "บ้าน" คือฉากผีที่คนไทยเล่าถึงมากที่สุด (3,385 เรื่อง) เหนือกว่าวัด ป่า และโรงแรม
| ชนิด / ฉาก | คำอธิบาย | คลังเรื่อง |
|---|---|---|
| ผีบ้าน / ผีเรือน | วิญญาณในบ้านเรือน เจ้าที่เจ้าทาง | 3,385 → |
| ผีวัด / ผีในเขตศาสนสถาน | วิญญาณรอบวัด เมรุ ป่าช้า | 1,835 → |
| ผีโรงเรียน / สถานศึกษา | ตำนานหอพัก ห้องน้ำ โรงเรียน | 999 → |
| ผีป่า / นางไม้ / ผีตานี | วิญญาณต้นไม้ใหญ่ ต้นกล้วยตานี | 704 → |
| ผีโรงแรม / รีสอร์ท | ห้องพัก ตำนานแขกที่ไม่กลับ | 556 + 338 |
| ผีศาล / ศาลเจ้า | สิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำศาล | 163 → |
| ผีอุทยาน | เขตป่าอนุรักษ์ เส้นทางเดินป่า | 74 → |
หมวดที่ 4 — ผีในความเชื่อโบราณและพุทธ-พราหมณ์
- เปรต — สัตว์อบายภูมิตัวสูง ปากเท่ารูเข็ม ทุกข์จากกรรมความตระหนี่ · อ่านนิยามเต็ม →
- ผีบังบด / เมืองลับแล — มิติซ้อนของผู้มีบุญ
- แม่ซื้อ / ผีเด็ก — ผูกกับหมวด เรื่องหลอนเกี่ยวกับเด็ก 618 เรื่อง →
คำถามที่พบบ่อย
ผีไทยมีกี่ประเภท?
ผีไทยจัดได้ 4 หมวดหลัก: ไสยศาสตร์ (ปอบ กระสือ), ตายโหง (ตายทั้งกลม นางรำ), ประจำสถานที่ (ผีบ้าน นางไม้), คติพุทธ-พราหมณ์ (เปรต) รวมกว่า 22,991 เรื่องใน 14 หมวด
ผีไทยที่คนเล่าถึงมากที่สุดคือผีอะไร?
ผีปอบ 1,129 เรื่อง เป็นผีเฉพาะชนิดที่ถูกเล่าถึงมากสุดในคลัง Ghost Story DB รองมาคือผีนางรำ 778 เรื่อง
ปอบกับกระสือต่างกันอย่างไร?
ปอบสิงอยู่ในตัวคนและกินเครื่องในเหยื่อ ส่วนกระสือเป็นหญิงเล่นของที่หัวและไส้พุงลอยแยกจากร่าง ออกหากินของสกปรกกลางคืน
นางไม้กับนางตะเคียนคือผีเดียวกันไหม?
นางตะเคียนเป็นนางไม้ชนิดหนึ่ง คือวิญญาณหญิงที่สิงต้นตะเคียน ขณะที่ "นางไม้" เป็นคำรวมของ วิญญาณที่สิงต้นไม้ใหญ่ทุกชนิด (รวมนางตานีที่สิงต้นกล้วยตานี)
ผีตายทั้งกลมคืออะไร?
หญิงที่เสียชีวิตขณะตั้งครรภ์หรือระหว่างคลอดพร้อมลูกในท้อง คติไทยเชื่อว่าเป็นผีที่แรงที่สุด ชนิดหนึ่ง เป็นต้นแบบตำนานแม่นากพระโขนง
ผีไทยต่างจากผีตะวันตกอย่างไร?
ผีไทยผูกกับความเชื่อ ไสยศาสตร์ และกรรม (66.5% ของคลังแตะหมวดความเชื่อโบราณ) ต่างจากความสยองแบบ jump-scare ของตะวันตก
แหล่งอ้างอิงและการเรียบเรียง
เนื้อหานิยามและที่มาทางคติชนในสารานุกรมนี้ เรียบเรียงจากองค์ความรู้คติชนวิทยาไทยที่เป็นสาธารณะ อาทิ งานรวบรวมความเชื่อพื้นบ้านไทยของเสฐียรโกเศศ (พระยาอนุมานราชธน), งานด้านคติชนวิทยาไทย และสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ส่วน "คลังเรื่องเล่า" เป็นแหล่งข้อมูลร่วมสมัยที่ Ghost Story DB รวบรวมจากรายการเล่าเรื่องผีไทย
อ่านการวิเคราะห์เชิงข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ รายงานข้อมูลผีไทย 2026 →
สำรวจต่อ: ทั้ง 14 หมวดหมู่ · ผู้เล่าเรื่องผี 4,306 คน · ช่องเล่าเรื่องผี